Achtergrondinformatie over de MOVAKIC

Veranderingen in motorische vaardigheden kunnen binnen de kinderfysio- en ergotherapie objectief in kaart gebracht worden met behulp van gestandaardiseerde meetinstrumenten. Meetinstrumenten die in praktijk gebruikt worden ter evaluatie van motorische vaardigheden bij kinderen met ernstige meervoudige complexe beperkingen (EMCB) zijn de Gross Motor Function Measure (GMFM) en de Top Down Motor Milestone Test (TDMMT). Beperkingen van deze meetinstrumenten in het gebruik bij kinderen met EMCB zijn dat beide instrumenten geen mogelijkheid bieden tot manuele ondersteuning. Beide instrumenten bevatten items waarbij verbale opdrachten omgezet moeten worden in motorisch handelen die als gevolg van de ernstige cognitieve/ verstandelijke beperkingen niet uitvoerbaar zijn . Daarnaast zijn de te meten stappen in motorische vaardigheden te groot, waardoor kleine veranderingen in motorisch functioneren niet te objectiveren zijn. Tevens wordt als gevolg van de complexiteit van de zintuiglijke beperkingen, die onder andere leiden tot grote individuele verschillen, een gestandaardiseerde afname bemoeilijkt. De beschikbare instrumenten zijn dus niet geschikt voor het in kaart brengen en evalueren van motorische vaardigheden bij kinderen met EMCB.

Wegens bovenstaande beperkingen van de bestaande meetinstrumenten is MOVAKIC ontwikkeld. MOVAKIC is een afkorting en staat voor MOtorische VAardigheden van KInderen met ernstige meervoudige Complexe beperkingen. MOVAKIC is een instrument waarmee motorische vaardigheden van kinderen met EMCB in kaart kunnen worden gebracht, veranderingen kunnen worden vastgelegd en geëvalueerd. Het meetinstrument MOVAKIC is een vragenlijst ontworpen door Sonja Mensch in nauwe samenwerking met een klankbordgroep die veel expertise heeft met de doelgroep. Deze klankbordgroep bestaat uit Pauline van den Boogaard (kinderfysiotherapeut), Angelique Gestman, Margrethe van der Kleij, Ria Schmitz, Wineke Vlieg (fysiotherapeuten) en Miriam Caminada (ergotherapeut) bij Stichting Ipse de Bruggen. Vanuit de leerstoel Geneeskunde voor Verstandelijk Gehandicapten van het Erasmus MC begeleiden hoogleraar Heleen Evenhuis en onderzoekscoördinator Corine Penning de ontwikkeling van het instrument en het wetenschappelijk onderzoek naar de psychometrische eigenschappen.

Doelgroep: kinderen met EMCB

Het kind met ernstige meervoudige complexe beperkingen (EMCB) heeft zowel ernstige verstandelijke (IQ<35) als motorische beperkingen (GMFCS IV/V), maar vaak ook zintuiglijke stoornissen en bijkomende gezondheidsproblematiek zoals epilepsie, voedingsproblemen en luchtweginfecties. Het complexe wordt mede bepaald doordat de beperkingen met elkaar interfereren en elkaar kunnen versterken. Kinderen met EMCB zijn rolstoelgebonden en vrijwel volledig afhankelijk van anderen bij alle aspecten van het dagelijkse leven. Vanwege de ernst van hun beperkingen zullen kinderen met EMCB motorisch geactiveerd moeten worden om zich motorische vaardigheden eigen te maken. Bij kinderen met EMCB zijn veranderingen in motorische vaardigheden, zowel spontaan als geoefend, veelal subtiel. Er zijn verschillende factoren die deze veranderingen in motorische vaardigheden belemmeren, zoals gebrek aan energie ten gevolge van de morbiditeit, de veelal geringe intrinsieke motivatie en het ontstaan van vergroeiingen. Manuele ondersteuning is dan ook een belangrijke voorwaarde bij het begeleiden en uitlokken van motorische vaardigheden tijdens alle aspecten van het dagelijks leven van het kind met EMCB. Ook al zijn de veranderingen in motorische vaardigheden klein, ze zijn zeker relevant in het dagelijks leven. Denk hierbij aan de mate van actieve medewerking tijdens het verzorgen, het spelen en eten. Voorbeelden hiervan zijn het in staat zijn mee te helpen tijdens het verschonen door middel van omrollen, het bedienen van communicatiehulpmiddelen of actie – reactie speelgoed zoals een drukknop met geluid en het vermogen het hoofd op te richten in de rolstoel tijdens het eten.

Doel van MOVAKIC

In de zorg voor kinderen met EMCB is multidisciplinaire samenwerking van groot belang. Er wordt op systematische wijze gewerkt en behandeld en gezamenlijk worden opgestelde doelen geëvalueerd. Om bijvoorbeeld de effectiviteit van behandeling te kunnen meten, als basis voor beleidsvoorstellen of voor grootschalige evaluaties, is het van groot belang om op een gestandaardiseerde en eenduidige wijze motorische vaardigheden in kaart te kunnen brengen en gestelde doelen te kunnen evalueren. Gestelde doelen betreffende het motorisch functioneren zijn dan ook altijd ingebed in multidisciplinair opgestelde doelen. MOVAKIC is bedoeld om uitspraken te doen over kleine veranderingen in motorische vaardigheden van het kind zelf in de loop van de tijd.

Uitgangspunten

Binnen het International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF) model grijpt MOVAKIC aan op het activiteitenniveau. Voorbeelden van een activiteit, ofwel motorische vaardigheid, zijn het omrollen of het hoofd oprichten vanuit zittende positie. Deze vaardigheden zijn voorwaardenscheppend voor het functioneren op participatieniveau. Voorbeelden van het functioneren op participatieniveau zijn het meehelpen tijdens het verschonen, verbeteren van de eetsituatie door bijvoorbeeld het kunnen oprichten van het hoofd of het zichzelf kunnen verplaatsen.

Vanwege de complexiteit van de beperkingen en daarmee gepaard gaande heterogeniteit die deze doelgroep kent is ervoor gekozen om de motorische vaardigheden onder te verdelen in de meest voorkomende houdingen van het dagelijks leven. In deze houdingen wordt uitgegaan van verschillende uitgangsposities of situaties. In de verschillende situaties zijn de motorische vaardigheden opgesplitst in onderdelen: handhaven van houding, activiteiten in houding, transfers vanuit houding en voortbewegen in houding.

Om aan te sluiten bij de algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL) van het kind met EMCB hebben de items en bijbehorende antwoordcategorieën betrekking op de mate van ondersteuning of hulp, zowel manueel als materieel, en de mate van actieve inbreng van het kind tijdens een bepaalde motorische vaardigheid. De stappen binnen de antwoorden, en daarmee ook de score, zijn gebaseerd op relevante veranderingen in motorische vaardigheden van het kind en de mogelijke invloed ervan op zijn of haar omgeving. Relevant zijn de veranderingen die direct invloed hebben op de mogelijkheden van het kind zelf tijdens bijvoorbeeld het spelen, verzorgen en het eten. Ook veranderingen die gevolgen hebben voor de mate van ondersteuning en de ervaren fysieke zorgzwaarte van de omgeving kunnen relevant zijn.

Voordat MOVAKIC betrouwbaar kan worden ingevuld is het volgen van een training verplicht.

Hier is een beschrijving van de MOVAKIC.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *